Od wybuchu wojny USA i Izraela z Iranem w lutym w rejonie Cieśniny Ormuz zginęło co najmniej 25 marynarzy – poinformowała ONZ. Liczba incydentów na morzu rośnie, a Iran zapowiada kolejne zagrożenia dla statków, które nie uzyskają jego zgody na przepłynięcie.
Dane ONZ: rekordowy październik
Dane przedstawił na piątkowym posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ Khaled Khiari, zastępca sekretarza generalnego ds. Bliskiego Wschodu, Azji i Pacyfiku. Obejmują one okres do 11 listopada. Khiari zwrócił uwagę, że w październiku zanotowano najwięcej incydentów bezpieczeństwa od początku konfliktu.
Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) naliczyła od 1 marca do 11 listopada 136 incydentów z udziałem statków w Ormuzie i szerzej na Bliskim Wschodzie. Na październik przypadło 35 z nich, a na pierwsze dni listopada – 10.
– Ta sytuacja nie może stać się nową normalnością – oświadczył Khiari, wzywając do pełnego przywrócenia żeglugi w regionie. Dodał, że statki cywilne i żegluga handlowa nie mogą być celem ataków.
Miny i warunki Iranu
W sobotę irańskie władze poinformowały, że trzy tankowce wpłynęły na miny w „nieautoryzowanych” lub „zastrzeżonych” rejonach cieśniny i zapaliły się. Teheran twierdzi, że w czasie konfliktu statki muszą uzyskać jego zgodę na przepłynięcie, a jednostki podejrzewane o złamanie tych zasad były już wielokrotnie atakowane. Irańska marynarka wojenna zapowiedziała w komunikacie, że każdy tankowiec w zastrzeżonym obszarze na wschód od cieśniny zostanie podpalony przez uderzenie w miny morskie.
Iran przekonuje, że cieśnina pozostanie zamknięta, dopóki USA nie spełnią jego żądań. Wśród nich są:
- zakończenie amerykańskiej blokady morskiej irańskich portów,
- zniesienie sankcji gospodarczych,
- uwolnienie zamrożonych irańskich środków,
- zaprzestanie walk na wszystkich frontach,
- jednoznaczne ogłoszenie końca wojny.
Armia amerykańska twierdzi natomiast, że oczyściła główne szlaki z min i że cieśnina jest otwarta dla żeglugi handlowej. Według najnowszego raportu brytyjskiej organizacji UKMTO ruch statków jest jednak o około 65 procent niższy niż przed wojną.
Co to oznacza poza regionem
Khiari ostrzegał, że obecne ustalenia dotyczące żeglugi na Bliskim Wschodzie są kosztowne, nieprzewidywalne i niebezpieczne. Zakłócenia windują ceny energii, transportu i ubezpieczeń, podsycają inflację i zagrażają bezpieczeństwu żywnościowemu, bo mocno ograniczone są dostawy nawozów.
Dla polskiego czytelnika to nie jest odległa sprawa. Ormuz to jeden z kluczowych szlaków światowego handlu ropą, więc napięcia w tym rejonie mogą się przekładać na ceny paliw i energii, a także na koszty transportu morskiego towarów. Droższe nawozy to z kolei potencjalny problem dla rolników i w dłuższej perspektywie dla cen żywności. Trudno jednak precyzyjnie przewidzieć, jak duży będzie ten wpływ w Polsce, bo zależy on od dalszego rozwoju sytuacji, popytu i alternatywnych źródeł dostaw. Sprawa dotyczy też całej Unii Europejskiej, której gospodarka jest wrażliwa na wahania cen surowców i kosztów logistyki.
Na razie żadna ze stron nie zapowiada ustępstw, a bilans ofiar wśród marynarzy – osób, które nie są stroną konfliktu – nadal rośnie.
Źródło: Al Jazeera – „UN says 25 seafarers killed in, around Hormuz since US-Israel war on Iran”
